Projectgroepen

Netspar brengt pensioenexperts vanuit wetenschap en praktijk bij elkaar om vanuit verschillende achtergronden te kijken naar actuele vraagstukken. Deze projectgroepen brengen afwegingen in kaart, zoeken naar overeenkomstige doelen, verkennen nieuwe onderzoeksterreinen en schetsen toekomstscenario’s. Dankzij deze brede scope leveren de projectgroepen waardevolle inzichten en vaak ook aanbevelingen voor beleidsmakers.

De Stichtingsraad adviseert elk jaar in september over de te starten projectgroepen. De Partner Research Council (PRC) werkt mogelijke onderwerpen uit, met als uitgangspunt de Netspar onderzoeksagenda 2019-2023.

Lopende projectgroepen

  • Verantwoordelijkheidsverdeling in collectieve pensioenvoorziening

Deze projectgroep kan in kaart brengen hoe de verantwoordelijkheidsverdeling tussen pensioenuitvoerders zich verhoudt tot de taakafbakening tussen de pensioenpijlers, en of en hoe deze door de tijd ontwikkelt. Dit vanuit de gedachte dat de pensioenuitvoerder bij uitstek is gepositioneerd om deelnemers / pensioenverzekerden bij te staan met advies inzake financiële keuzes. Dit roept de centrale vraag op:

  • Hoe kunnen deelnemers / pensioenverzekerden het beste bijgestaan worden in hun financiële planning en de complexe keuzes die zij hierin hebben te maken? Door wie wil de deelnemer geholpen worden?
    • Is het logisch dat hier één partij in de pensioenketen het voortouw heeft? Of moet de verantwoordelijkheid worden gescheiden langs het verschaffen van inzicht, overzicht en het bieden van handelingsperspectief?
    • Wat is de impact van algoritmisering / big data / roboadvies? Hoe gaat de adviesrol in de toekomst ontwikkelen en welke rol is houdbaar?
    • Past deze verantwoordelijkheid bij een concurrentiële setting, vooral met het oog op de zorgplicht? En zijn hier waarborgen voor denkbaar? Welk soort toezicht is het meest behulpzaam voor de deelnemer en wat voor soort wetgeving hoort daar bij?
    • Is er meerwaarde voor de pensioendeelnemer in het combineren van pensioenpijlers? En hoe ver zou dat nodig / wenselijk zijn, en wat zijn daarvoor de afwegingen?
  • Wat is de impact op voorgaande van de ontwikkelingen op het vlak van de pensioencommunicatie? Vloeit hieruit een rol / verantwoordelijkheid voor het pensioenregister?
  • Een slag breder speelt een vergelijkbaar vraagstuk in de toekomstdiscussie. Waar ligt hier de verantwoordelijkheidsverdeling tussen overheid, sociale partners en het individu. Vooral in de tweede pensioenpijler lijkt die vraag minder eenduidig te beantwoorden. Zij raakt ook aan de vraag waar de grens ligt tussen het pensioen als financieel product (met individuele verantwoordelijkheid) en sociaal product (met collectieve verantwoordelijkheid vanuit overheid en sociale partners).
  • Maatschappelijk verantwoord pensioenbeleggen

Deze projectgroep kan in een brede context een conceptueel denkkader uitwerken waarin helder wordt wat economisch en juridisch de rol en verantwoordelijkheid is van institutionele pensioenbeleggers in Nederland. In dit denkkader kan ook het ethische aspect in dit soort lange termijn beslissingen worden gewogen, alsmede de governance-kant. En dit vooral bezien in het licht van het prudent person principe dat de institutioneel belegger belegt in het belang van de pensioendeelnemer. Dat roept een aantal vragen op die in verschillende vorm regelmatig terugkeren:

  • Mag de institutioneel pensioenbelegger naast risico-rendementsoverwegingen nog andere elementen meewegen bij diens invullen van het beleggingsbeleid?
  • Zo ja, met welke overwegingen en onder welke voorwaarden mag dit dan?
    • Met enige regelmaat wordt geopperd dat een groter deel van het pensioenvermogen in de Nederlandse economie zou moeten worden geïnvesteerd. Hier is geen ruimte voor bevonden noch wettelijk gecreëerd.
    • Voor MVO / ESG overwegingen wordt veel evidenter bevonden dat dit passend zou zijn. Vanuit de sector zelf werd onlangs het IMVO convenant gelanceerd, terwijl de Europese Commissie voornemens is om het prudent person principe op het vlak van ESG aan te vullen met concrete invulling over de wijze waarop ESG in het beleggingsbeleid moet worden opgenomen. Op welke manier kan maatschappelijk verantwoord beleggen worden gecombineerd met de opdracht zorg te dragen voor een financieel optimaal pensioen voor deelnemers?
  • Wat maakt dat overwegingen als het Nederlands economisch / maatschappelijk belang anders worden beoordeeld dan MVO / ESG overwegingen? En hoe past dit in de internationale zienswijzen? Heel anders dan de Europese Commissie, ziet bijvoorbeeld de VS het ESG beleggen enkel als verenigbaar met het prudent person principe als het aantoonbaar ten gunste is van de deelnemer in de vorm van hoger rendement en / of lager risico, óók als de deelnemers zelf aantoonbaar de wens heeft om ESG te beleggen.

Dit project betreft een verkenning van de horizon, waarbij wordt meegenomen dat er maatschappelijk al stappen zijn gezet die maken dat er in elk geval op onderdelen wel verder kan worden gedacht dan ‘slechts’ een verkenning.

  • Pensioen en Echtscheiding
    Een echtscheiding (of verbreking van een partnerrelatie) heeft grote impact op het pensioen van deelnemers en hun partners. De Wet Verevening Pensioenrechten bij Scheiding (Wet VPS) en de Pensioenwet geven het wettelijke kader. In dit project staat de vraag centraal welke (praktische) gevolgen het ‘wetsvoorstel pensioenverdeling bij scheiding 2021’ heeft voor pensioendeelnemers en – uitvoerders. We analyseren de ontwikkelingen rond pensioen en echtscheiding in een breder perspectief en doen aanbevelingen voor het pensioenveld, waarbij het individu centraal staat.
  • Arbeidsmarkt en pensioen
    In dit project staat de vraag centraal of en hoe (mogelijke) lange termijn ontwikkelingen op de arbeidsmarkt doorwerken op pensioenen. Ontwikkelingen als technologische ontwikkelingen, globalisering en flexibilisering hebben gevolgen voor de wijze waarop arbeidsrelaties worden vormgegeven. Daarbij heeft een verandering in arbeidsrelatie gevolgen voor het huidige pensioenstelsel en de mogelijkheden en wensen die werkenden hebben ten aanzien van hun pensioen. Aan de hand van een analyse van ontwikkelingen, inzichten uit literatuur en innovatieve data-analyses, schetst de projectgroep een aantal scenario’s voor het pensioenstelsel van de toekomst.

Afgeronde projectgroepen

  • Flexibel met pensioen
    Meer flexibiliteit in de overgang van werk naar pensioen kan positieve effecten hebben op gezondheid, (werk) tevredenheid en duurzame inzetbaarheid. De Netspar projectgroep ‘Flexibel met pensioen’ analyseerde mogelijkheden en knelpunten voor flexibele pensionering, en gaf een aantal overwegingen voor beleid. Lees hier het rapport.
  • De veranderende rol van pensioenuitvoerders als gevolg van Big data
    De razendsnelle ontwikkelingen op het gebied van big data en data science hebben steeds meer invloed op ons dagelijks leven. Dit heeft gevolgen voor de pensioensector. Deze projectgroep analyseerde welke overwegingen pensioenuitvoerders kunnen gebruiken bij hun strategische planning. Lees de terugblik van de themaconferentie rond dit onderwerp. Lees hier het rapport.
  • Nabestaandenpensioen – Versnipperde vormgeving vertroebelt risico’s
    Naast emotionele impact heeft een overlijden ook financiële gevolgen. Belangrijke risico’s zijn weinig bekend en besproken en in discussies over een nieuw pensioencontract is er nauwelijks aandacht voor het nabestaandenpensioen. Aanleiding om licht te schijnen op de nabestaandenvoorziening in Nederland. Lees hier het rapport en de Netspar Brief ‘Nabestaandenpensioen niet verzekerd’.
  • Wonen, zorg, pensioen integraal benaderen
    Pensioen wordt meer en meer gezien als een centraal onderdeel van de financiële planning ten behoeve van de oude dag. Wonen en zorg spelen daar, op hun eigen manier, ook een belangrijke rol in. Als huishoudens bij zowel wonen, zorg als pensioen bezig zijn met financiële planning voor de oude dag, kan een geïntegreerde benadering voordelen bieden. Lees hier het rapport.

Netspar, Network for Studies on Pensions, Aging and Retirement, is een denktank en kennisnetwerk. Netspar is gericht op een goed geïnformeerd pensioendebat.

MEER OVER NETSPAR


Missie en strategie           •           Netwerk           •           Organisatie           •          Magazine
Netspar Brief            •            Werkprogramma 2019-2023           •           Onderzoekagenda

OVER NETSPAR

Onze partners

B20160708_dnb
svb
B20190823_mn-logo_small
B20160708_uva
B20200924_Ortec Finance logo 250px_banner_small
Bekijk al onze partners